"Ik vertel je zo wie in 1825 in Rijckholt woonde."

Jo uit Cadier en Keer

Jo Purnot (73) is gek van geschiedenis. Sinds ’76 houdt hij zich al bezig met onderzoek naar het vroegere leven van inwoners van de gemeente en legt hij dit vast in boeken. Vrouw Annie (69) roept al jaren: “Dit is het laatste boek dat je schrijft.” Maar Jo weet van geen stoppen. Als iemand je drie tips kan geven over bijzondere monumenten in Eijsden-Margraten, dan is het Jo dus wel.

Mijn tips

1

Beschermd dorpsgezicht Eijsden

“Het beschermde dorpsgezicht in Eijsden is waarschijnlijk bij velen bekend, maar blijft de moeite waard om te bezoeken. Het gebied bestaat uit onder andere de Diepstraat, de Kerkstraat en ’t Bat langs de Maas en de aangrenzende landerijen in Laag Caestert rondom het kasteel van Eijsden. Ik vind het fantastisch dat deze authentieke dorpskern behouden kan worden.”


Lees meer over Eijsden

2

Ommetje d’n Driej

“Als je kennis wilt maken met het landschap en de geschiedenis van Eijsden-Margraten dan is deze wandeltocht een echte aanrader. Deze route is een monument op zich, want het terraslandschap en de bebouwing die je al wandelend tegenkomt vertelt zijn eigen verhaal over de streek. Zoals de Juliana-eik die door mijn overgrootvader, veldwachter Willem Purnot werd geplant in 1909 in Rijckholt ter ere van de geboorte van prinses Juliana.”


Bekijk de wandelroute

3

De Voer

“De Voer is een zijrivier van de Maas die door het noordoosten van België, via Mesch en Eijsden door onze gemeente stroomt. Vroeger draaiden er meerdere watermolens in Nederland en België op haar water. De bewaarde graanmolen aan de kruising bij de Steegstraat en de Molenstraat in Laag-Caestert in Eijsden is nog steeds te bewonderen. Een ander prachtig plekje waar ik de Voer graag bestudeer, is het bruggetje aan de kruising bij de Klokkestraat en de Bovenstraat in Mesch.”


Lees meer over Mesch

Meer monumenten

Jo Purnot 1320x600

"Ik krijg kippenvel als ik op het goede spoor zit."

Jo groeit in de jaren ’50 op in Rijckholt. Het Savelsbos en het park van Kasteel Rijckholt vormen zijn speeltuin. Hij gaat als jongen bij de Welpen en Verkenners en kent het bos als zijn broekzak. Zijn nieuwsgierigheid naar het verleden krijgt daar al alle ruimte.

Aan de eettafel in de veranda, omringd door goedgevulde boekenkasten, steekt Jo glunderend van wal: “Mijn moeder wist me als jonge jongen allerlei verhalen te vertellen over de families, huizen en gebouwen in Rijckholt. Dat vond ik altijd heel interessant. Ik weet dat ik op school de stamboom van Karel V helemaal had uitgezocht, ik vond het fascinerend om te zien hoe ver ik terug kon gaan. Ook wilde ik een keer de wegen van het bos in kaart gaan brengen. Maar zoals met wel meer van mijn ideeën, is dat er nooit van gekomen”, vertelt Jo lachend. “Het Savelsbos was namelijk net in handen van Staatsbosbeheer en zij hadden besloten de bospaden op te knappen en te verleggen.”  Helaas dus voor Jo, maar in de jaren zeventig krijgt zijn interesse voor geschiedenis echt de kans zich te ontplooien. “Een nichtje van me woonde toen in de buurt van Nijmegen en zij wilde graag weten waar onze familienaam Purnot van afstamde. Ze vroeg me haar daarbij te helpen.” Jo duikt in het Rijksarchief in de Sint Pieterstraat in Maastricht en komt terecht in een wereld vol historie en verhalen, die hij tot op de dag van vandaag niet meer heeft losgelaten. 

Geschiedenis schrijven
Jo schrijft in al die jaren menig artikel over de geschiedenis van Gronsveld en Rijckholt als lid van de heemkundevereniging Grueles in Gronsveld. “In ’95, toen ik al jaren in Keer woonde, dacht ik: wat ze in Gronsveld kunnen, kunnen we in Cadier en Keer ook. Samen met drie compagnons richtte ik de Historische Kring in Cadier en Keer op. Vanaf die tijd verschijnt jaarlijks de Keerder Kroniek. In deze jaarboeken wordt het historisch onderzoek van de stichting vastgelegd in geschreven verhalen en foto’s.” Jo raakt enthousiast en trekt nog een stuk of zeven boeken uit de kast. “Vanuit de Historische Kring heb ik, naast de jaarboeken, nog meer boeken geschreven waarbij ik me verder heb verdiept in bepaalde thema’s en gemeenschappen.” Zo liggen er onder andere boeken op tafel met titels als: Ós Keer, ‘ne tiêd truuk en Honthem, een historisch fotoboek.


Jo 3417

Jo 3432

Dagelijks leven
Vooral het vroegere dagelijkse leven in de gemeenschappen van Gronsveld, Rijckholt en Cadier en Keer interesseren Jo enorm. “Ik kan je zo vertellen wie, waar in 1825 in Rijckholt woonde, maar als je vraagt wie er nu woont zou ik het niet weten. Ik vind het gewoon ontzettend interessant om erachter te komen hoe mensen vroeger woonden, aten en sliepen. Of hoe zagen de huizen eruit? Wie er nu woont interesseert me eigenlijk niet zo”, zegt Jo lachend. Sinds enkele jaren heeft hij zich ook toegelegd op de gebeurtenissen rond de bevrijding in september ’44 en de invloed ervan op de samenleving. Onder andere het boek: Van boerenakker tot soldatenkerkhof is daar het resultaat van. Ooggetuigen nemen je in dit boek mee in hun verhaal over de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats in Margraten. “Veel van de mensen die we rond 2009 voor dit boek hebben geïnterviewd, zijn inmiddels overleden. Bijzonder dat we dit stukje gezamenlijke geschiedenis toch nog hebben kunnen vastleggen.” 

Het archief in…
Het verleden onderzoeken en verhalen vastleggen kost flink wat tijd. Gelukkig heeft Jo’s carrière zich hiervoor altijd goed geleend. “Natuurlijk had ik voor ik met pensioen ging gewoon een baan. Maar ik had het geluk dat ik bij de spoorwegen werkte en ik vaak op onregelmatige tijden diensten moest draaien. Als ik een paar nachtdiensten had gedraaid, kreeg ik daarna een paar dagen vrij. Overdag had ik dus vaak tijd. Vroeger ging ik bijvoorbeeld dagen van ’s morgens negen tot ‘s middags vijf naar het archief. Zonder een hap van mijn boterham te hebben gegeten, ging ik daarna naar huis. Ik vergat gewoon te eten, omdat ik iets uit aan het zoeken was dat ik zo spannend vond, dat ik de tijd uit het oog verloor. Ik kreeg gewoon kippenvel als ik op het goede spoor zat en een verhaal of gebeurtenis wist te ontrafelen.” Tegenwoordig is Jo nog steeds dagelijks met zijn hobby bezig. “Maar nu kun je natuurlijk heel veel online vinden. Dat maakt het wel een stuk gemakkelijker, maar ook minder boeiend.”


Jo 4760

Jo 4763

Het verleden overdragen
“Als historische en heemkunde verenigingen hebben wij de verantwoordelijkheid de verhalen van het verleden vast te leggen, zodat ze bewaard blijven voor volgende generaties.” Jo vindt het belangrijk te leren van het verleden, zodat we het heden beter kunnen begrijpen. “Met boeken weet je bijna zeker dat ze na 250 jaar nog hier liggen. Maar met de technieken van tegenwoordig zijn de mogelijkheden voor het conserveren van informatie oneindig. Jammer dat ik geen veertig jaar meer heb, want ik zou weleens willen weten op wat voor innovatieve manieren we dan met informatie, verhalen en archieven omgaan. We kunnen ons nog niet voorstellen wat allemaal mogelijk is in de toekomst. Dat vind ik spannend.”


Jo 3457
“Ik vind het gewoon ontzettend interessant om erachter te komen hoe mensen vroeger woonden, aten en sliepen.”

Jo 3705

Nieuwe generaties
Niet alleen de manier waarop we historische informatie vastleggen maar ook hoe we deze overbrengen op de volgende generatie is volgens Jo een belangrijk onderdeel van het ontwikkelen van een gezamenlijk historisch besef. “Als Limburg hangen we er maar een beetje bij in de geschiedenisboeken. We leren op school de Hollandse geschiedenis. Dit is een vrij eenzijdig verhaal en leert ons weinig over de geschiedenis van onze omgeving. Als je bij kinderen al op jonge leeftijd interesse weet te wekken, zullen ze later ook meer het belang inzien van het vastleggen en overdragen van historische informatie.” Toch weet Jo als opa ook wel dat iedere leeftijd eigen interesses met zich meebrengt. “Ik zat een keer met mijn kleindochter in de auto. We reden door Rijckholt en ik wilde haar vertellen over het vroegere kasteel daar. Maar mijn kleindochter onderbrak mijn verhaal en zei: ‘Dat hoef ik niet te weten opa’. Daar heb ik toen eens goed om kunnen lachen.”

Ontdek ook

Tieske_hub_elly

Wandelen

Wandelroutes van Elly

Riny_Card_2

Festiviteiten

Vier het met Riny

William_card

Fietsen

Williams fietstips

JT Math 4320 card

Eten en drinken

Lekker eten met Math

Meer monumenten

Bezienswaardigheden

Bekijk hier een selectie van de meest bijzondere plekken in onze gemeente.

Overzicht cultuur en erfgoed Eijsden-Margraten

Bezoek de website van de gemeente voor nog meer cultuurhistorische bezienswaardigheden.

Overzicht historisch erfgoed VVV Zuid-Limburg

Ook buiten de gemeente kun je prachtige monumenten en bezienswaardigheden bezoeken. Kijk op de website van VVV Zuid-Limburg voor een uitgebreid overzicht.

Inschrijven voor de volgende editie