"Bij thuiskomst beseffen we weer hoe goed het hier is."

Ria Erckens-Vaessens uit Gronsveld

Als je het in Gronsveld over Ria (69) ‘vaan de sjmiëd’ hebt, weten ze direct wie je bedoelt. Haar vader was smid en thuis hadden ze een eigen winkel en smederij. Creativiteit en het werken met haar handen heeft ze dan ook niet van een vreemde. Samen met haar echtgenoot Gène (72) woont ze nog steeds in het ouderlijk huis dat ze jaren geleden hebben omgetoverd tot kunstatelier. Als kunstenares geeft ze je graag drie bijzondere monumententips.

Mijn tips

1

Torenmolen van Gronsveld

“Officieel ligt deze bijzondere molen net buiten Gronsveld. Het is een van de vier laatste Torenmolens die Nederland telt en tegelijk ook de meest zuidelijk gelegen windmolen van Nederland. De molen is tijdens de Tweede Wereldoorlog vernield door de Amerikanen, omdat deze bezet werd door de Duitsers. Later is hij gelukkig in ere hersteld en de Amerikaanse generaal die destijds het bevel voor aanval gaf, heeft de molen jaren later uit respect bezocht. In het gastenboek kun je nog een boodschap van hem teruglezen.”




Torenmolen van Gronsveld
Rijksweg 90
Maastricht

2

De Breuk

 “Oorlogsmonument ‘De Breuk’ is te bezichtigen op de Vroenhof in Eijsden. Het is een bronzen reliëf waarin een breuklijn te zien is die symbool staat voor het verscheurde beloofde land van de Joden. Op de achterkant van het reliëf staan de namen van dertien Joodse Eijsdenaren gegraveerd die slachtoffer zijn geworden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Verschrikkelijk is dat, en daarom een bijzondere eer toen ik werd gevraagd door toenmalig Burgemeester Cortenraad om dit herdenkingsmonument te creëren. Aan het einde van zijn ambt heeft hij dit monument geschonken aan de gemeenschap.”

De Breuk
Vroenhof
Eijsden

3

Oude Notenboom

“Bij ons in de tuin staat een oude dikke notenboom, een monument an sich. Vroeger had mijn vader hier een smederij. Hij deed allerlei soorten smeedwerk. Hij maakte ook hoefijzers voor paarden. Van oudsher stonden er naast een smederij vaak notenbomen. Die krijgen een groot bladerdak, waardoor er beschutting, een schone plek en zuivere lucht ontstaat voor mens en dier. Loop gerust eens binnen tijdens ons open-atelier op zaterdag om deze oude boom te bekijken.”





Oude Notenboom
Rijksweg 39
Gronsveld 

Meer monumenten

"Geven is het gemakkelijkste dat er is."

Ria en Gène halen allebei nog veel energie uit het ontdekken en leren van nieuwe dingen. Door de jaren heen maken ze kennis met allerlei culturen tijdens verre reizen en bieden ze kinderen die het minder goed hebben onvergetelijke vakanties in Gronsveld. Stuk voor stuk ervaringen die Ria en Gène meenemen in het uiten van hun creativiteit.

Achter het raam van haar atelier aan huis staat hond Jogge al nieuwsgierig te kwispelen. Bij binnenkomst valt direct de grote witte kunstof olifant op die midden in het atelier staat. Zijn kop en lijf zijn beschilderd met heldere rood-, blauw- en geeltinten, typisch voor het werk van Ria. “Ja die valt op hè”, zegt Ria. Ter ere van de Elephant Parade (2011) in Heerlen heeft Ria een olifant beschilderd. Dit goede doel zet zich in voor de bescherming van olifanten wereldwijd. “Mijn werk heeft hierdoor wat extra bekendheid gekregen, waardoor ik ook privéverzoeken krijg voor het beschilderen van een kunstof olifant. Dit is er zo een.”

Creativiteit heeft aandacht nodig
Buiten in het zonnetje achter het atelier is het nog aangenaam voor de tijd van het jaar. Ria vertelt: “Gène en ik zijn al 47 jaar getrouwd. Ik was begin twintig toen we de winkel en woning hier van mijn ouders hebben overgenomen.” Pas op latere leeftijd heeft ze haar creativiteit tot leven laten komen met schilderen en brons bewerking. “We moesten van thuis uit altijd meewerken. We schrobden de stoep en de binnenplaats of hielpen in de winkel. Dat was niet erg daar ben ik groot en sterk van geworden,” knipoogt Ria. “Later heb ik de winkel zelf overgenomen. Dat was hard werken en vrije tijd had ik niet. Die creativiteit zat altijd al wel in me, maar pas als je het de aandacht geeft die het verdient komt het eruit. Daar heb ik later pas de tijd voor genomen.” Ria is begonnen met keramiek en ging in de leer bij verschillende kunstenaars. “Uiteindelijk heb ik gevonden waar ik me het beste mee kan uiten en dat is schilderen en werken met brons.” Ria werkt voornamelijk vanuit eigen inspiratie, maar heeft in het verleden meerdere monumentale opdrachten uitgevoerd, onder andere voor de gemeente Eijsden-Margaten. “Het in brons werken is een samenwerking tussen mij, de gieter en Gène. Ik ontwerp het was-model, dat gaat naar de bronsgieter en dan gaat Gène het netjes afwerken. Dat kan hij goed vanuit zijn technische opleiding.”

​​

Bijzondere mensen
Een glimlach verschijnt op Ria’s gezicht als ze over haar vader begint. Op haar 29ste overleed hij. “Mijn vader was een fijne man, hij stimuleerde creativiteit en had een brede interesse. Hij kwam zelf nergens maar wilde altijd alles weten over de landen of mensen die we bezochten tijdens een reis. Daarnaast was hij een echte kindervriend.” Helaas hebben Ria en Gène geen eigen kinderen mogen krijgen. In plaats daarvan vangen ze jarenlang tijdens vakantieperiodes kinderen op die het minder goed hebben. “Via mensen in het dorp leerden we stichting Vreugdezaaier van de Belgische Pater Delooz kennen. Vanaf toen hebben we verschillende kerst- en zomervakanties kinderen opgevangen.” Met een van hen hebben ze nog steeds goed contact. “Fulgence heet hij. Vanaf zijn zevende tot en met zijn veertiende was hij in de vakanties bij ons. In het begin kwam zijn zusje ook mee.” Ria kijkt naar Gène: “Hij is intussen ook al rond de vijftig schat ik. Een knappe zwarte jongen uit Parijs. Je kunt je wel voorstellen dat dat heel wat was in die tijd hier in Gronsveld, waar de meesten nog nooit een zwarte jongen hadden gezien. Ik ging weleens met hem zwemmen in Eijsden, maar dan hadden we zoveel bekijks dat ik op een gegeven moment maar niet meer ben gegaan. Dat was voor hem ook niet prettig.”



Leren van elkaar
Gelukkig raken de mensen in Gronsveld bekend met hem en hij met Gronsveld. “De smederij vond hij natuurlijk prachtig en mijn vader kon hem de mooiste verhalen vertellen. Op een gegeven moment sprak hij ook een beetje Gronsvelds. En we namen hem natuurlijk mee tijdens de Bronk.” Gène vertelt: “Ik weet nog goed dat hij een zomer naar ons kwam. Ik denk zo rond zijn zestiende. We hadden hem langere tijd niet gezien. We haalden hem op en daar kwam hij: een echte puber met een saxofoon in zijn koffer en hij had zich een oorbel laten schieten. Waar Ria overigens absoluut niet van gecharmeerd was. Hij vertelde in het Gronsvelds dialect dat hij het nummer van de Bronk op zijn saxofoon kon spelen. We stonden versteld: dat had hij een jaar geleden één keer gehoord en jawel, hij speelde het zo uit zijn hoofd.” Ria vult aan: “We hebben zoveel van hem geleerd en hij op zijn manier dus ook van ons.”

Reizen inspireert
Ria en Gène halen niet alleen andere culturen in huis met de kinderen die ze opvangen. Ze zoeken zelf ook geregeld andere delen van de wereld op. “We houden van reizen, onze eerste grote reis was naar Canada. We vinden het ontzettend interessant om verschillende culturen te ontdekken en nieuwe mensen te ontmoeten. En als we ter plekke iets kunnen bijdragen aan het welzijn of geluk van anderen doen we dat graag. Gewoon iets geven is zoveel gemakkelijker dan er altijd iets voor terug te willen. Ook thuis delen we graag uit, al zijn het de bloemen of het fruit uit onze wei.” Ria en Gène reizen onder andere naar India, Mali en Tibet. En telkens komen ze weer met nieuwe ervaringen en contacten thuis. “Wist je dat je tong uitsteken een teken van welkom heten is in Tibet?”, vertelt Ria. “En in veel culturen laten ze steentjes achter op plekken die ze bezocht hebben.” Ria neemt zelf altijd een steen mee als herinnering aan een vakantie. Terwijl ze naar binnen loopt om haar meest bijzondere steen te pakken, legt Gène uit: “We zijn ook altijd weer blij om thuis te zijn hoor. Ik ben imker en we hebben een wei met fruitbomen waar ik me lekker mee bezig kan houden. Als je dan thuiskomt na een reis en je wandelt hier door de omgeving besef je weer hoe goed we het hier hebben. De kleuren van de natuur, de uitgestrekte weilanden en de bijen, patrijsvogels en reeën die er vertoeven. De mooie rode zonsondergang richting Sint-Pieter maakt het dan helemaal af.”

Ontdek ook

Autoroutes

'En route' met Jo

Eten en drinken

Koken met Janneke

Festiviteiten

Dyannes tips

Wandelen

Andrés tochten

Meer monumenten

Bezienswaardigheden

Bekijk hier een selectie van de meest bijzondere plekken in onze gemeente.

Overzicht cultuur en erfgoed Eijsden-Margraten

Bezoek de website van de gemeente voor nog meer cultuurhistorische bezienswaardigheden.

Overzicht historisch erfgoed VVV Zuid-Limburg

Ook buiten de gemeente kun je prachtige monumenten en bezienswaardigheden bezoeken. Kijk op de website van VVV Zuid-Limburg voor een uitgebreid overzicht.

Inschrijven voor de volgende editie